Almanca ders içeriği, yanında Türkçe açıklamasıyla. 4. sınıf, Bayern (LehrplanPLUS).
Ailede, okulda ve toplumda birlikte yaşam
Oylama yapmak ve seçmek
In einer Demokratie entscheiden die Menschen gemeinsam. Jeder darf seine Meinung sagen.
Bei einer Abstimmung zählt man die Stimmen. Die Mehrheit entscheidet. Das bedeutet: Die größere Gruppe bekommt recht.
Die Minderheit ist die kleinere Gruppe. Ihre Meinung ist trotzdem wichtig und wird angehört.
Eine Wahl hat feste Regeln:
In jeder Klasse wird ein Klassensprecher oder eine Klassensprecherin gewählt. Er oder sie vertritt die Klasse und bringt die Wünsche der Kinder in den Klassenrat.
Wenn meine Wahl verliert, akzeptiere ich das Ergebnis. Das gehört zur Demokratie.
Demokratie = halkın birlikte karar vermesi. Türkçedeki "demokrasi" ile aynı.
Mehrheit çoğunluk, Minderheit azınlık demek. Almancada "Die Mehrheit entscheidet" kalıp cümledir; sınavda sık sorulur.
Seçimin üç kuralı: frei (özgür), geheim (gizli), gleich (eşit). Kızına şöyle anlat: perdenin arkasına giriyorsun, kimse kime oy verdiğini görmüyor, kimse sana "şuna oy ver" diyemez ve senin oyun öğretmenin oyu kadar değerli.
Klassensprecher = sınıf başkanı. Görevi sınıfı temsil etmek (vertreten), sorunları Klassenrat'ta (sınıf meclisi) dile getirmek.
Önemli nokta: Seçimi kaybedince sonuca saygı göstermek de demokrasinin parçası. Öğretmenler bunu özellikle sorar.
Bei einer Abstimmung entscheidet die Mehrheit. Eine Wahl ist frei, geheim und gleich.
Oylamada çoğunluk karar verir. Seçim özgür, gizli ve eşittir.
Belediyemiz: görevler ve hizmetler
Ich wohne in Manching. Manching ist ein Markt, also eine Gemeinde. Oberstimm ist ein Ortsteil von Manching.
Manching liegt im Landkreis Pfaffenhofen an der Ilm, im Bundesland Bayern, im Land Deutschland.
Der Bürgermeister oder die Bürgermeisterin leitet die Gemeinde. Er oder sie wird von den Bürgern gewählt.
Der Gemeinderat ist eine Gruppe gewählter Personen. Der Gemeinderat beschließt wichtige Dinge, zum Beispiel: Wird ein neuer Spielplatz gebaut?
Das Rathaus ist das Haus der Verwaltung. Dort arbeiten Bürgermeister, Verwaltung und Gemeinderat.
Aufgaben der Gemeinde:
Alle sechs Jahre ist in Bayern Kommunalwahl. Dann wählen die Bürger den Bürgermeister und den Gemeinderat.
Bu bölüm tamamen yaşadığınız yerle ilgili; en somut ve en kolay puan alınan kısım.
Gemeinde = belediye/köy-kasaba yönetimi. Manching resmî olarak bir Markt (pazar hakkı olan eski bir kasaba); bu yüzden yerel gazetede "Markt Manching" ve çoğu zaman "Marktgemeinderat" yazar. Oberstimm ise Manching'in bir mahallesi (Ortsteil).
Sıralamayı ezberletmek işe yarar: Oberstimm → Manching → Landkreis Pfaffenhofen a.d. Ilm → Bayern → Deutschland → Europa. Bu zincir 5.1 (Raum) ünitesinde de tekrar çıkacak.
Bürgermeister belediye başkanı, Gemeinderat belediye meclisi. Fark: Bürgermeister tek kişi ve yönetir; Gemeinderat bir grup ve karar alır (beschließen). Sınavda "Wer beschließt?" diye sorulursa cevap Gemeinderat.
Bavyera'da yerel seçim (Kommunalwahl) altı yılda bir yapılıyor; sonuncusu 8 Mart 2026'daydı.
Manching'e özel somut örnekler: itfaiye (Freiwillige Feuerwehr), Wasserwerk ve Kläranlage, Hallenbad, Kelten-Römer-Museum, kızının okulu. Hepsi Gemeinde'nin işi.
Der Bürgermeister leitet die Gemeinde. Der Gemeinderat beschließt, was in der Gemeinde gemacht wird. Beide werden von den Bürgern gewählt.
Belediye başkanı belediyeyi yönetir. Belediye meclisi neyin yapılacağına karar verir. İkisini de vatandaşlar seçer.
Çocuk hakları: haklar ve sorumluluklar
Alle Kinder auf der Welt haben Rechte. Diese Rechte stehen in der UN-Kinderrechtskonvention.
Im Grundgesetz, Artikel 1, steht: „Die Würde des Menschen ist unantastbar.“ Das gilt für jeden Menschen.
Ich habe Rechte, aber auch Pflichten: zur Schule gehen, Regeln einhalten, meinen Klassendienst machen, Verantwortung übernehmen.
Recht = hak, Pflicht = ödev/sorumluluk. Ders bu ikisini hep birlikte işliyor: hakların var ama okula gitmek, kurallara uymak, sınıf nöbetini yapmak da senin görevin.
Mitbestimmung = söz hakkı, karara katılma. Inklusion = engelli çocukların da aynı sınıfta birlikte öğrenmesi.
Grundgesetz Almanya'nın anayasası. 1. madde "İnsan onuru dokunulmazdır". Kızının okulu "Schule ohne Rassismus" unvanına sahip ve sitesinde 4. sınıfların tam olarak Grundgesetz, çocuk hakları ve demokratik değerler üzerine çalıştığı yazıyor — yani bu konu okulda ayrıca vurgulanacak.
Jedes Kind hat das Recht auf Bildung, auf Schutz und auf Mitbestimmung. Zu den Rechten gehören auch Pflichten.
Her çocuğun eğitim, korunma ve söz hakkı vardır. Hakların yanında sorumluluklar da vardır.
Kültürleri karşılaştırmak
In Deutschland leben Menschen aus vielen Ländern. Sie haben verschiedene Bräuche, Feste und Gewohnheiten.
Feste und Feiertage: Weihnachten, Ostern, Nikolaus, Erntedank, das Fest des Fastenbrechens (Ramazan Bayramı) und das Opferfest (Kurban Bayramı).
Auch Essgewohnheiten, Kleidung, Begrüßung und Umgangsformen sind manchmal verschieden.
Es gibt Gemeinsamkeiten und Unterschiede. Zum Beispiel: Bei vielen Festen kommt die Familie zusammen und es gibt besonderes Essen. Das ist eine Gemeinsamkeit.
Ich bin offen und neugierig und behandle alle Menschen mit Respekt.
Burada kızının avantajı var: iki kültürü de biliyor. Öğretmenler tam olarak bunu duymak ister.
Almanca karşılıkları öğrensin: das Fest des Fastenbrechens veya das Zuckerfest = Ramazan Bayramı, das Opferfest = Kurban Bayramı, das Fasten = oruç.
Sınavda genelde "Nenne eine Gemeinsamkeit und einen Unterschied" diye sorulur. Hazır cevap: Gemeinsamkeit: Bei beiden Festen trifft sich die Familie und es gibt Geschenke für Kinder. Unterschied: Weihnachten ist im Dezember, das Zuckerfest richtet sich nach dem Mondkalender.
Kızının okulunda 30'dan fazla ülkeden çocuk var; bu konuyu sınıfta somut olarak yaşıyorlar.
Anlaşmazlığı çözmek ve rol kalıplarını sorgulamak
Bei einem Streit gibt es Regeln:
Rollenklischees sind falsche Vorstellungen, zum Beispiel: „Fußball ist nur für Jungen“ oder „Rosa ist nur für Mädchen“.
Das stimmt nicht. Jedes Kind darf seine eigenen Stärken und Interessen haben.
Kompromiss = uzlaşma, orta yol. Almanca tanımı ezberlensin: "Jeder gibt ein bisschen nach" (herkes biraz geri adım atar).
Ich-Botschaft = ben-dili. "Sen kötüsün" yerine "Ben üzülüyorum" demek. Bu kavram Almanca derslerinde de karşısına çıkacak.
Rollenklischee = kalıp yargı, "kızlar şunu yapar, erkekler bunu yapar" düşüncesi. Ders bunun doğru olmadığını öğretiyor.
Kızının okulunda "Zammgrauft" adlı şiddetsiz iletişim atölyeleri yapılıyor; bu konu orada da işleniyor.
Ein Kompromiss bedeutet: Jeder gibt ein bisschen nach, damit beide zufrieden sind.
Uzlaşma demek: Herkes biraz geri adım atar, böylece iki taraf da memnun olur.
Medya ve tüketim toplumunda yaşam
Medya ve işlevleri
Medien sind zum Beispiel: Buch, Zeitung, Radio, Fernsehen, Handy, Tablet, Computer und das Internet.
Medien haben verschiedene Aufgaben:
Vor dem Einschalten frage ich mich: Warum nutze ich das? Wie lange will ich das nutzen?
Nicht alles im Internet ist wahr. Bilder werden oft bearbeitet. Was ich sehe, ist nicht immer die Wirklichkeit.
Meine Regeln: Ich gebe keine persönlichen Daten weiter. Bei Problemen frage ich einen Erwachsenen.
Medien çoğul; tekili das Medium. Dört işlev ezberlensin: informieren, unterhalten, kommunizieren, lernen. Sınavda "Nenne zwei Aufgaben von Medien" sorusu klasiktir.
Wirklichkeitsnähe konusu şu demek: ekranda gördüğün her şey gerçek değil. Filtreli fotoğraf, kurgu video, yanlış haber. Kızına somut örnek ver: bir YouTube videosunda gösterilen oyuncak gerçekte o kadar iyi çalışmıyor.
Almanca faydalı soru kalıbı: "Ist das echt oder ist das Werbung?"
Reklam: hileleri fark etmek
Werbung will, dass wir etwas kaufen. Werbung zeigt nur das Schöne, nicht die Nachteile.
Tricks der Werbung:
Tricks im Supermarkt:
Blickfang = göz yakalayıcı, dikkat çeken şey. Quengelware = kasa önünde, çocukların eli yetişecek yükseklikte duran şekerler ("quengeln" = mızmızlanmak). Bu kelime derste kesinlikle geçer.
Augenhöhe = göz hizası. Marketteki en pahalı ürünler tam göz hizasındadır.
Bu konu evde çalışılacak en eğlenceli kısım: Edeka ya da Rewe'ye gidin ve kızın bu dört hileyi tek tek göstersin. Bir daha unutmaz.
Werbung will, dass wir etwas kaufen. Sie zeigt nur die Vorteile, nicht die Nachteile.
Reklam bir şey satın almamızı ister. Sadece iyi yanlarını gösterir, kötü yanlarını değil.
Tüketici olarak çocuklar: bilinçli alışveriş
Ein Konsument ist jemand, der etwas kauft und benutzt. Auch Kinder sind Konsumenten.
Vor dem Kaufen frage ich mich: Brauche ich das wirklich, oder will ich es nur? Ein Bedürfnis brauche ich zum Leben, einen Wunsch nicht.
Ich vergleiche Preise und teile mein Taschengeld ein. Ich kann auch sparen.
Nachhaltig handeln heißt: an die Zukunft und an die Umwelt denken.
So schone ich die Umwelt und die Ressourcen.
Anahtar ayrım: Bedürfnis (ihtiyaç, yaşamak için gerekli) ve Wunsch (istek). Su, yiyecek, kıyafet Bedürfnis; üçüncü oyuncak Wunsch. Bu ayrım sınavda sorulur.
nachhaltig = sürdürülebilir. Ressourcen schonen = kaynakları korumak. regional = bölgede yetişmiş, saisonal = mevsiminde.
Kızının okulu "Umweltschule" ödüllü: kitap takas rafı (Bücher-Tausch-Regal), upcycling çalışmaları, yüksek yatak ve arı projesi var. Yani bu konuyu zaten yaşayarak öğreniyor — ona "Was macht ihr an der Schule dafür?" diye sor, cevabı kendisi versin.
Vor dem Kaufen überlege ich: Brauche ich das wirklich? Nachhaltig einkaufen heißt, an die Umwelt zu denken.
Satın almadan önce düşünürüm: Buna gerçekten ihtiyacım var mı? Sürdürülebilir alışveriş, çevreyi düşünmek demektir.
Ünitenin anahtar kelimeleri
| Deutsch | Türkçe |
|---|---|
| die Demokratie | demokrasi |
| die Abstimmung | oylama |
| die Stimme | oy |
| die Mehrheit | çoğunluk |
| die Minderheit | azınlık |
| geheim / frei / gleich | gizli / özgür / eşit |
| der Klassensprecher | sınıf başkanı |
| der Klassenrat | sınıf meclisi |
| vertreten | temsil etmek |
| das Ergebnis | sonuç |
| die Gemeinde | belediye, yerel yönetim |
| der Ortsteil | mahalle, bağlı yerleşim |
| der Landkreis | ilçe (idari birim) |
| der Bürgermeister | belediye başkanı |
| der Gemeinderat | belediye meclisi |
| beschließen | karar almak |
| das Rathaus | belediye binası |
| die Verwaltung | idare, yönetim |
| die Kommunalwahl | yerel seçim |
| die Müllabfuhr | çöp toplama hizmeti |
| die Wasserversorgung | su temini |
| das Recht / die Pflicht | hak / sorumluluk |
| die Mitbestimmung | söz hakkı, karara katılma |
| die Inklusion | birlikte öğrenme, kapsayıcılık |
| das Grundgesetz | anayasa |
| die Würde | onur, haysiyet |
| der Kompromiss | uzlaşma |
| die Ich-Botschaft | ben-dili |
| gewaltfrei | şiddetsiz |
| das Rollenklischee | kalıp yargı |
| die Gemeinsamkeit / der Unterschied | ortak nokta / fark |
| die Medien | medya |
| informieren / unterhalten | bilgilendirmek / eğlendirmek |
| die Werbung | reklam |
| der Blickfang | dikkat çeken unsur |
| die Quengelware | kasa önü şekerleri |
| die Augenhöhe | göz hizası |
| die Verpackung | ambalaj |
| der Konsument | tüketici |
| das Bedürfnis / der Wunsch | ihtiyaç / istek |
| das Taschengeld | harçlık |
| nachhaltig | sürdürülebilir |
| die Umwelt schonen | çevreyi korumak |
Probearbeit tarzı sorular — cevabı görmek için soruya dokun
Daha büyük grubun dediği olur.
Seçim özgür, gizli ve eşittir.
Sınıfı temsil eder, çocukların istek ve sorunlarını iletir.
Başkan yönetir, meclis karar alır. İkisi de seçimle gelir.
İtfaiye, çöp, su, okul, yol, kütüphane, yüzme havuzu gibi.
Eğitim, korunma, söz hakkı, oyun ve boş zaman.
Herkesin biraz geri adım attığı çözüm.
Satın aldırmak ister; renkli görseller, ünlü figürler, müzik ve "sadece bugün" gibi sözlerle.
Kasa önündeki şekerler; çocuklar görsün ve istesin diye alçağa konur.
İhtiyaç yaşamak için gerekli, istek ise olmasa da olur.
Tamir etmek, takas etmek, az ambalaj, bölgesel ürün.
Bu birinci ünite ücretsiz ve ücretsiz kalacak. Diğer beş ünite de aynı biçimde hazırlandı:
Beden ve sağlık, doğa ve çevre, zaman ve değişim, mekân ve trafik, teknik ve kültür.
Beş ünitenin tamamı 20 €
Paketi al